Śmieszy mnie postawa wielu szachistów, którzy podczas każdego turnieju narzekają na siłę swojej gry. Często pytam je w jaki sposób i nad czym pracują samodzielnie. Z reguły odpowiadają, że nad niczym, albo pracują bez planu. Taka praca nie przynosi rezultatów.

PLAN PRACY

Ważnym czynnikiem w procesie samodzielnej nauki gry w szachy jest dobrze opracowany plan. Plan musi być oparty o postawione cele. Plan powinien być podzielony na cykle: jednostki jednodniowe, tygodnie, miesiące i lata. Oczywiście szachista amator nie będzie umiał wyznaczyć sobie realnych celów na zbyt długi okres. W tym procesie bardzo może przydać się szachowy trener - instruktor.

CELE

Cele mogą być przeróżne. Powinny być oparte o diagnozę, którą przeprowadzamy w oparciu o analizę własnych partii. Cele powinny mieć wymiar ogólny (np. poprawa liczenia wariantów) lub szczegółowe (np. nauka gry jakiegoś systemu debiutowego lub konkretnego wariantu).

Przykładowe cele ogólne:

• Poznanie typowych sposobów gry w debiutach
• Poznanie typowych sposobów gry w typowych pozycjach (np. struktura jeża)
• Poznanie typowych sposobów gry w końcówkach
• Polepszenie widzenia taktycznego i liczenia wariantów
• Praca nad własnym charakterem
• Poprawa kondycji fizycznej
• Poznanie zasad gry w turniejach
• Poznanie historii gry w szachy
  

Przykładowe cele szczegółowe:

• Przygotowanie konkretnego wariantu
• Przygotowanie na konkretnego zawodnika
  

Oczywiście tych celów jest dużo więcej. Napisałem jedynie ogólne elementy treningu. Pamiętajcie, że w początkowym okresie nauki powinna być przewaga celów ogólnych nad szczegółowymi (nawet 20% do 80%). Wraz z nabywaniem doświadczenia skala ta przesuwa się w kierunku celów szczegółowych.

ŚRODKI OSIĄGNIĘCIA CELÓW

Jeżeli określiliśmy cele, musimy określić środki, za pomocą których będziemy realizowali założony plan. Są to pewne czynności, które będziemy wykonywali.

Przykładowe czynności (należy je dobrać do celów, np. jak chcemy polepszyć liczenie wariantów, to nie będziemy w tym celu uczyli się końcówki G+S+K na K):

• Analiza własnych partii
• Analiza partii „idola” (wybranego szachisty)
• Czytanie książek, periodyków, artykułów szachowych
• Rozwiązywanie zadań, studiów
• Rozgrywanie partii tematycznych i kontrolnych
• Gra w turniejach
• Bieganie, gra w piłkę itp.
• Praca nad systematycznością poprzez trzymanie się obranego planu pracy
  

Niech sobie każdy coś jeszcze doda do tej listy. Ciekawym uzupełnieniem jest lektura książki „Metody treningu szachowego” M. Dworecki, A. Jusupow.

KONTROLA

Nie można zgubić się w planie treningu. Każde nasze działanie powinno być przez nas kontrolowane. Jeżeli założymy, że w tygodniu poświęcimy 10 godzin na partię rosyjską, 5 godzin na rozwiązywanie zadań i 3 godziny na analizę własnych partii, to bezwzględnie powinniśmy trzymać się obranego planu. Jeżeli z jakiegoś powodu coś opuścimy, powinniśmy nadrobić to w następnym tygodniu. Zalecam stworzenie sobie specjalnych tabelek, które określą plan naszej pracy na cały tydzień (z uwzględnieniem poszczególnych dni). Warto sobie w tych tabelkach zostawić miejsce na kontrolę - jeżeli coś wykonamy, stawiamy sobie „ptaszka”.

Warto kontrolować także korzyści jakie osiągamy podczas treningu. Pracujemy, dajmy na to, nad wariantem drakona w obronie sycylijskiej. Gdy przerobimy w nim 30 godzin, to staramy się rozegrać parę partii turniejowych w tym wariancie. Gdy, okaże się, że przed przystąpieniem do treningu z 10 partii uzyskaliśmy 5 punktów z zawodnikami o średnim rankingu 1800, to po zakończeniu treningu ten wynik powinien być znacznie lepszy! Jak jest inaczej, to znaczy, że musimy zweryfikować nasze metody.

PRZYKŁADOWY PLAN ROCZNY

Na wstępie zakładam sobie, że rok ma 365 dni i chcę poświęcić na trening 600 godzin w roku. Wychodzi nam troszkę ponad 52 tygodnie. Na tydzień to około 11,5 godziny treningu. Wyrzucając parę tygodni, które są świąteczne zostaje mi średnio 12 godzin na trening w jednym tygodniu!

Przykładowy plan roczny:



Dobrze jest porobić sobie takie tabelki również do kontroli tygodniowej lub miesięcznej.

PODSUMOWANIE:

Zaproponowany plan pracy pozwala na kontrolę naszego treningu, chroni przed nadmiernym chaosem oraz systematyzuje naszą wiedzę. Stosując się do podobnych schematów można uzyskać bardzo dobre efekty.

Na podstawie:
Myśl, działaj zwyciężaj! Jan Przewoźnik
Metody treningu szachowego Marek Dworecki, Artur Jusupow

No i wielki plus dla Ciebie! Miałem pisać coś bardzo podobnego, bo akurat obie te książki posiadam, ale mnie ubiegłeś. Cieszę się, że się zaangażowałeś. Masz ranking w okolicach 2300 ELO, więc na pewno Twoje rady są cenne.

Jejku to ja widzę, że bardzo zaniedbuje debiuty. Akurat repertuar dla białych typowy pode mnie, ale 35h nad moim ulubionym debiutem...?

Od jakiego poziomu (elo) jest ten plan treningowy.

PS. Jedyne co się u mnie zgadza to trening kondycji, w tamtym roku biegałem w sumie ok. 60h (1000km). No i może rozwiązywanie zadań, tu wyszło mi 57,2h na chesstempo w jakieś 2-3 lata.

To jest przykładowy plan. Powinieneś wszystko ułożyć pod siebie. Te wartości godzinowe są przykładowe. Spojrzałem właśnie do źródła i autor książki zaleca profesjonalnemu szachiście około 1500 godzin rocznie, a nie tylko 600!

Jeżeli pytasz o ranking, to mała podpowiedź jest poniżej.

• I rok nauki - 80% przygotowanie ogólne, 20% specjalne
• II rok nauki - 70% przygotowanie ogólne, 30% specjalne
• III rok nauki - 60% przygotowanie ogólne, 40% specjalne
• IV rok nauki - 50% przygotowanie ogólne, 50% specjalne
• V rok nauki - 40% przygotowanie ogólne, 60% specjalne
• VI rok nauki - 30% przygotowanie ogólne, 70% specjalne
  

Czym więcej lat grasz, tym więcej czasu poświęcasz na przygotowanie ogólne, a mniej na szczegółowe. Jan Przewoźnik twierdzi, że podany plan pochodzi z łyżwiarstwa, ale są szachiści światowej klasy, którzy tak trenowali.

Powtarzam - żaden wzorzec nie jest uniwersalny - ułóż plan pod siebie. Polecam książkę Przewoźnika podaną przez Żabę w przypisach.

Ok dzięki za odpowiedź. Może zaopatrze się w tą pierwszą książkę, bo drugą właśnie przerabiam. Chyba będę musiał ułożyć sobie taki plan, bo jak narazie od roku stoje w miejscu z poziomem gry. Jedynie w końcówkach się poprawiłem.

1500h : 365 = ponad 4h dziennie
600h : 365 = ponad 1,5h dziennie

Myślę, że ten drugi wariant jest realny. Tylko nie wiem jak trenować debiuty. 2 lata temu grałem bardzo dużo debiutów, ale to się opierało o wkuwaniu wariantów na pamięć. Teraz gram kilka debiutów (nie zawsze po 1. d4 grają 1. ...d5). Nie mam pojęcia na czym miałaby polegać ta praca powiedzmy 35h rocznie nad gambitem hetmańskim.

Standardowo - wyciągnij kilka skomentowanych partii na dany temat. Naucz się PLANU STRATEGICZNEGO, zwróć uwagę na niuanse. Później wydobądź z bazy partie, przeanalizuj samodzielnie, potem programem. Zagraj kilka partii tematycznych, aby zapamiętać.

Zdobądź książkę "Metody przygotowania debiutowego" Dworeckiego. Bardzo ładnie pokazuje proces przygotowania.

Dobrze napisał. Krytyczna analiza da więcej, niż wkuwanie na blaszkę.

Bardzo ciekawy artykuł. Zbieraj punkty! Czy dałbyś radę Żaba pokazać wzór takiej tabelki "tygodniowej"? Jestem ciekawy jakby to mogło wyglądać.

1500h? Myślę, że jest to realne, ale tylko dla profesjonalistów. Nie wyobrażam sobie, aby zmusić siedmiolatka do takiej pracy, bo kiedyś może będzie dobrym szachistą.

No to zmieniam podejście do szachów. Myślałem, że ja systematycznie trenuję, jednak uświadomiłem sobie, że nie mam celu. Zabiorę się za grę w końcówkach, bo mi nie idzie ostatnio. Polepszyć też muszę liczenie wariantów.

(04-05-2011 02:59 PM)Efcio39 napisał(a): Nie masz uprawnień, aby zobaczyć linki. Zarejestruj się lub Zaloguj aby zobaczyć.1500h? Myślę, że jest to realne, ale tylko dla profesjonalistów. Nie wyobrażam sobie, aby zmusić siedmiolatka do takiej pracy, bo kiedyś może będzie dobrym szachistą.

Na pewno tego tak odbierać nie można. Jak zamiast uczenia się teorii zaproponujesz dzieciom grę w turniejach, to dobrą ilość godzin uzyskasz.